Thema Wegontwerp en weginrichting
Verkeershinder lijkt vaak iets dat ons overkomt. Een lange file bij een festival. Een omleiding bij werkzaamheden. Oponthoud op straat. Met de nieuwe webomgeving 'Grip op hinder' laat CROW zien dat je gericht kunt sturen op hinder. De website biedt een overzichtelijke indeling per projectfase, legt André van der Dussen uit.
Van der Dussen werkt al ruim 25 jaar in de verkeerskunde. Namens CROW is hij betrokken bij de nieuwe webomgeving, die is ontwikkeld binnen het Smart Mobility-programma in samenwerking met Rijkswaterstaat. Het bundelen van uiteenlopende kennis past bij zijn visie op verkeer. “Alles wat we doen op de weg is het beïnvloeden van gedrag. Maar het gaat breder. Het verkeer bepaalt hoe je de leefbaarheid ervaart, hoe veilig je je voelt en hoe goed een gebied bereikbaar is. Al die aspecten horen erbij en dat maakt het interessant.”
Over verkeershinder had CROW al veel kennis in huis, maar deze zat verspreid in allerlei publicaties, vertelt hij. “Het was gefragmenteerd en opgebouwd vanuit verschillende invalshoeken. Voor snelwegen, voor aannemers, voor specifieke thema's. Maar nooit echt vanuit de gebruiker.” Wie ermee aan de slag wilde, moest zelf uitzoeken waar welke informatie stond. Vaak ook nog in papieren uitgaven.
De nieuwe webomgeving brengt daar veel overzicht en structuur in. Niet de publicaties, maar het werkproces van de gebruiker vormt het vertrekpunt. “We hebben een kapstok gemaakt. Iemand gaat met hinder aan de slag. Wat kom je tegen? En welke kennis hoort daarbij?”
Van beleid tot uitvoering
Gebruikers kunnen op drie manieren binnenkomen. Vanuit hun rol, vanuit de fase van het project of via de kenniscatalogus, legt Van der Dussen uit. Rollen lopen uiteen van bestuur en beleid tot uitvoering, communicatie en juridische ondersteuning. Per rol wordt duidelijk wanneer iemand aan zet is en welke bijdrage wordt verwacht.
Daarnaast volgt de site de stappen van een project. CROW heeft daarbij bewust gekozen voor een werkwijze die het kennisplatform vaker toepast en zorgt voor herkenbaarheid in publicaties. Die opbouw loopt van beleid en strategie via programmering en voorbereiding naar uitvoering, monitoring en evaluatie. Per fase staat wat je minimaal op orde moet hebben en waar je op moet letten. Vanuit die pagina's kun je doorklikken naar onderliggende publicaties voor verdieping.
Die opzet helpt om eerder en gerichter keuzes te maken. In de praktijk verschuift de aandacht vaak naar de uitvoering. “Dan is je speelveld klein”, zegt Van der Dussen. “Je bent reactief bezig. Je lost klachten op.” Door eerder in het proces stil te staan bij hinder, ontstaat ruimte om te sturen. Zo kun je werkzaamheden op elkaar afstemmen, alternatieven verkennen en belangen afwegen.
Wat is hinder?
Dat begint met de vraag wanneer iets hinder is. “Hinder is alles wat het normale gebruik van de openbare ruimte merkbaar beperkt”, zegt Van der Dussen. Binnen Grip op hinder ligt de focus op tijdelijke, geplande verkeershinder, zoals werkzaamheden en evenementen. Juist daar zijn keuzes mogelijk die effect hebben op de uitkomst.
Die keuzes raken aan bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid. Soms hoort daar een file bij. “Ergens een file laten ontstaan, kan een bewuste keuze zijn”, zegt hij. “Omdat je sluipverkeer wilt voorkomen of mensen richting openbaar vervoer wilt sturen.” Het gaat om de afweging die eraan voorafgaat en de duidelijkheid daarover.
Samenhang tussen rollen
De webomgeving ondersteunt dat proces door rollen en verantwoordelijkheden duidelijk te benoemen. “Iedereen heeft zijn eigen rol, dus je moet mensen in positie brengen”, weet Van der Dussen. Kort gezegd: beleidsmakers bepalen kaders en ambities. Verkeerskundigen vertalen die naar maatregelen. Uitvoerders zorgen voor de inrichting op straat. En communicatie maakt zichtbaar wat er gebeurt en waarom. “Door die schakels op elkaar te laten aansluiten, ontstaat meer samenhang.”
Voorspelbaarheid speelt een grote rol. Zowel voor weggebruikers, wegwerkers, als opdrachtgevers. Herkenbare situaties helpen mensen om zich logisch en veilig te gedragen, zegt Van der Dussen. Dat zit in de inrichting van een werkvak, in de rol van een verkeersregelaar en in de manier waarop informatie wordt gedeeld. “Niemand is gebaat bij verrassingen.”
In de praktijk bestaan nog duidelijke verschillen tussen organisaties. Grote partijen hebben vaak vaste werkwijzen en specialistische kennis. Voor middelgrote en kleinere gemeenten ligt dat anders. “Daar wordt dit onderwerp vaak erbij gedaan”, zegt hij. “Juist voor die groep helpt het om overzicht te hebben en te zien waar je staat in het proces.”
Afwegingen maken
Grip op hinder is tevens een gespreksinstrument. Door samen door de stappen te lopen, ontstaat zicht op keuzes, verantwoordelijkheden en mogelijke verbeteringen. “Ga met elkaar om tafel en loop het proces stap voor stap door. Dan zie je al snel waar het beter kan.”
Wie met de webomgeving werkt, krijgt houvast bij een aantal vaste doelen: bereikbaarheid, verkeersveiligheid, werkruimteveiligheid, toegankelijkheid en voorspelbare reistijden. Dat vraagt om het afwegen van belangen. “Je kijkt wie hinder ondervindt en wat je acceptabel vindt”, zegt Van der Dussen. “Daar hoort dus ook proportionaliteit bij. Je brengt zaken goed in beeld en maakt steeds afwegingen.”
Uiteraard is er bij elk onderdeel nog veel meer te vertellen, zegt hij. “Maar we houden het juist compact om overzicht te houden, zodat het uitnodigt om toe te passen.” Gebruikers krijgen per fase en per rol de belangrijkste aandachtspunten, met links naar verdieping.
De webomgeving ontwikkelt zich ondertussen door. Dankzij de digitale vorm kan de inhoud steeds worden aangepast en aangevuld. CROW verzamelt belangrijke reacties uit het werkveld en verwerkt die in nieuwe versies, belooft Van der Dussen. “Dat past bij de nieuwe werkwijze van CROW om sneller aan te sluiten bij veranderingen in de sector.”
Meer lezen
Delen via