Materialenpaspoort asfalt legt basis voor hoogwaardig hergebruik

Het materialenpaspoort asfalt is een gestandaardiseerde digitale dataset die een asfaltconstructie vastlegt. Er staat kort gezegd in welke materialen zijn toegepast, waar ze liggen en welke eigenschappen ze hebben. “Het helpt om informatie vast te leggen voor de toekomst. Als een weg of object over tien of twintig jaar aan vervanging toe is, wil je met het oog op recycling of hergebruik nog steeds weten wat erin zit. Wat ligt er precies op welke plek en welke materialen komen er vrij”, legt Gijezen uit.

Daarmee verschilt het ook van een regulier opleverdossier. “Het materialenpaspoort asfalt maak je voor de lange termijn. Afspraken over bijvoorbeeld garanties en oplevermomenten heb je op dat moment niet meer nodig. Die horen daarom thuis in het opleverdossier, niet in het materialenpaspoort”, aldus Gijezen.

Het initiatief begon binnen KWS na vragen van opdrachtgevers over materialenpaspoorten. Aanvankelijk was het doel om hiervoor een interne standaard te ontwikkelen. “Omdat asfalt onze corebusiness is, kozen we ervoor om daarmee te beginnen”, vertelt Gijezen.

Gaandeweg bleek dat een gezamenlijke aanpak van meerwaarde zou zijn. “Andere partijen, waaronder Heijmans, Van Gelder en de provincie Zuid-Holland, sloten zich bij ons initiatief aan.” Als use-case in het programma DOOR groeide het uit tot een sectorbreed project. Inmiddels werken opdrachtgevers, aannemers, softwareleveranciers en kennisinstellingen samen aan het materialenpaspoort asfalt. Voor KWS sluit deze ontwikkeling aan bij de ambitie om toonaangevend te

zijn in asfalt. Door structureel te investeren in innovatie, digitalisering, duurzaamheid en vakmanschap, blijft KWS inspelen op de behoeften van de markt en werken ze aan de asfaltoplossingen van morgen.

In de bijeenkomsten over de ontwikkeling van het materialenpaspoort asfalt kwamen uiteenlopende belangen naar voren. Zo bleken bijvoorbeeld aannemers, wegbeheerders en opdrachtgevers niet altijd dezelfde informatie belangrijk te vinden voor het materialenpaspoort. Er ontstond daarom behoefte aan een onafhankelijke partij die kon helpen bij het maken van keuzes.

“CROW heeft samen met het NPDW een belangrijke rol gespeeld in het verbinden van partijen en het creëren van draagvlak, want dat is toch wel de grootste uitdaging. Als we willen dat het materialenpaspoort echt gebruikt gaat worden, moeten we door ieders bril hebben gekeken, en de juiste keuze voor de sector maken.”

“Fase 1 is bijna afgerond. In sprintsessies hebben we bepaald welke informatie relevant is om op te nemen in het materialenpaspoort asfalt. De zogenaamde parameters. CROW en het NPDW geven hierover binnenkort een gezamenlijk advies. Dan kunnen we verder met fase 2.”

Fase 2 bestaat uit drie praktijkpilots, waarvan KWS er eentje gaat uitvoeren. In die praktijkprojecten onderzoeken partijen hoe zij informatie uit PIM (Pavement Information Model) kunnen koppelen aan GIS-gegevens en kunnen uitwisselen met beheerders. “We willen die data ook visueel maken. Het moet niet alleen een verzameling cijfers zijn. Het gaat meer leven als er ook een visualisatie bij wordt getoond.”

“Op dit moment doen er drie aannemers en twee provincies mee. Uiteindelijk willen we breder draagvlak zoeken in de sector bij andere opdrachtgevers en aannemers. Fase 3 is daarom een openbare consultatie. In fase 4 kunnen we hopelijk alle resultaten, inclusief de inzichten uit de pilots, bundelen en een landelijke standaard vaststellen.”

Het materialenpaspoort asfalt begint met betere registratie van betrouwbare gegevens, maar moet uiteindelijk bijdragen aan efficiëntere data-uitwisseling tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers én aan hoogwaardiger hergebruik van asfalt. “Met een landelijk systeem of database, waarin je ook slimme vragen kunt stellen, kun je toekomstig hergebruik datagedreven en efficiënt organiseren.”

"Je kunt veel beter voorspellen wat er vrijkomt en wat elders kan worden ingezet", zegt Gijezen. Dat leidt niet alleen tot meer hergebruik, maar ook tot minder transportbewegingen, minder verspilling van grondstoffen en dus minder kosten.

“Verder hoop ik dat de standaard die we ontwikkelen een voorbeeld wordt voor andere materialen.”

Op Europees niveau wordt er gewerkt aan een Digitaal Productpaspoort (DPP). Hoewel nog niet definitief vaststaat welke informatie daarin moet worden opgenomen, ziet Gijezen duidelijke raakvlakken met het materialenpaspoort asfalt. Hij verwacht dat de kennis die nu wordt opgedaan straks van waarde kan zijn voor de Europese ontwikkelingen.

“Als wij goede afspraken maken met de sector over het materialenpaspoort asfalt, kunnen we tegen Europa zeggen: in Nederland hebben we dit al. Dit is misschien wel een mooie basis voor het Digitaal Productpaspoort voor asfalt.”

Maar zover is het nog niet. Je moet volgens Gijezen een lange adem en gezond doorzettingsvermogen hebben om een initiatief als dit tot een succes te maken.