Waardevolle inzichten gedeeld tijdens Dag van de Circulariteit

Als aftrap stond een sessie over circulair asfalt op het programma. CROW werkt momenteel met paritaire werkgroepen aan een gezamenlijke vraagstelling van wegbeheerders om de markt te versnellen richting uniforme, circulaire en opschaalbare asfaltoplossingen.

Ewout Vossebeld (CROW) vertelde in deze sessie over de ontwikkeling van een richtlijn voor het toepassen van maximaal 30% asfaltgranulaat in SMA-deklagen. Daarmee wil de sector circulariteit en verduurzaming van wegverhardingen versnellen, terwijl opdrachtgevers en opdrachtnemers zekerheid krijgen over de kwaliteit van het eindproduct. De conceptrichtlijn heeft inmiddels ter visie gelegen en de ontvangen reacties zijn besproken met de betrokken CROW-werkgroepen. Na een gezamenlijk overleg eind oktober worden de uitkomsten verwerkt, waarna de richtlijn wordt gepubliceerd, gecommuniceerd en geïmplementeerd.

Hoogwaardig hergebruik van vrijkomend beton is een essentieel onderdeel om de klimaat- en circulariteitsdoelstellingen te kunnen halen. De ambitie van het Betonakkoord hiervoor is 100% in 2030. Het merendeel wordt als betongranulaat hergebruikt op laag niveau, met name als funderingsmateriaal voor wegen. En dat terwijl primaire grondstoffen voor beton zoals zand en grind steeds schaarser worden. Om deze uitdaging aan te gaan, zijn slimme breek- en verwerkingstechnieken nodig. Daarnaast moet de kwaliteit van toekomstig betonpuin weloverwogen worden bewaakt.

In een sessie rondom deze uitdaging hebben Geoffrey van Bolderen en Coen Smets (CROW) verteld over de herziening van CROW-CUR Richtlijn 2. Hierin staat de beoordelingssystematiek voor alternatieve grondstoffen op geschiktheid voor circulair beton beschreven.

Tijdens de presentatie kwamen veel vragen uit het publiek naar voren. Dit onderstreept de brede belangstelling voor de CROW-CUR Richtlijn 2. Die belangstelling sluit aan bij de ontwikkeling dat recyclebaarheid steeds vaker wordt meegenomen als voorwaarde bij de toepassing van nieuwe stoffen in beton. Een beoordelingsmethodiek zoals Richtlijn 2 is daarbij van meerwaarde, omdat deze specifiek ingaat op de geschiktheid van alternatieve grondstoffen voor circulair beton.

De richtlijn wordt herzien op basis van nieuwe praktijkervaringen en actuele ontwikkelingen. Deze vormt een belangrijke basis voor het onderbouwen van circulariteit en recycleerbaarheid binnen huidige en toekomstige CROW-CUR-trajecten over nieuwe grondstoffen in beton.

Wat is er nodig om vrijkomende elementen verantwoord te beoordelen en opnieuw toe te passen? Roy Voorend (CROW)  lichtte in deze goed bezochte sessie toe hoe kwaliteitscriteria, meetmethoden en BRL-richtlijnen samenhangen met de actualisatie van Verantwoord aanbrengen elementenverharding, ook wel de CROW-publicatie 324 genoemd.

De belangrijkste boodschap: succesvol hergebruik begint al in de ontwerpfase en vraagt om een goede afstemming tussen ontwerp, materiaalkeuze, opslag en uitvoering. Door ook rekening te houden met breuk, stroefheid, maatspreiding en machinale verwerking kunnen gebruikte straatbakstenen, klinkers, betonstenen en tegels vaker veilig en verantwoord worden hergebruikt. De actualisatie van deze publicatie moet professionals hiervoor actuele en praktisch toepasbare handvatten bieden. Lees voor praktijkervaringen en meer achtergrondinformatie dit interview op Duurzame Infra.

Warm Mix Asfalt (WMA) wordt bij een aanzienlijk lagere temperatuur geproduceerd dan traditioneel Hot Mix Asfalt (HMA). WMA verlaagt het energieverbruik en de CO₂-uitstoot tijdens de productie, zonder concessies te doen aan de kwaliteit. In deze sessie lichtte Jacques van den Hoorn (CROW) samen met sprekers van het Asfalt Kennis Centrum (AKC) en ingenieursbureau deBondt-knowhow toe wat er nodig is om WMA succesvol toe te passen: van een heldere uitvraag en contractvorming tot acceptatie, productie en verwerking op de weg.

De CROW Richtlijn WMA biedt opdrachtgevers en producenten hiervoor praktische kaders en helpt risico’s gezamenlijk te beheersen. Meer weten over WMA? Bekijk de webpagina voor praktische informatie,veelgestelde vragen en ondersteuning bij contractvorming.

Hoe krijg je tijdens de uitvoering daadwerkelijk grip op de uitstoot van bouwmaterieel? In deze sessie stonden bouwplaatsmonitoring en het meten van emissies centraal, zodat opdrachtgevers en opdrachtnemers gerichter kunnen sturen op emissiereductie. Dat raakt direct aan circulariteit: naast het hergebruik van materialen gaat circulair werken ook over het beperken van milieubelasting en grondstoffengebruik gedurende de hele levenscyclus van een project.

Mark van der Sluys (CROW), begeleider van de RAW-werkgroep SEB in RAW, en werkgroeplid Niek van Onna deelden de stand van zaken rond het opnemen van de eisen uit het programma Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) in de RAW-systematiek. Door deze eisen te vertalen naar eenduidige contractbepalingen en meetbare afspraken, helpt de RAW-systematiek om circulaire en emissiearme ambities ook daadwerkelijk in de uitvoering te realiseren en te controleren. De nieuwe paragraaf 01.27 Schoon en Emissieloos Bouwen is opgenomen in de RAW-release van september 2026.

Twee onafhankelijke MKI-commissies werken aan ambitieuze én haalbare plafondwaarden, die de markt duidelijkheid en investeringsperspectief moeten bieden en vanaf 2027 als verplichte eisen voor publieke opdrachtgevers zijn voorzien. In deze sessie gaven vertegenwoordigers van het ministerie en de commissies de nieuwste ontwikkelingen en het tijdspad.

Tom de Water, programmamanager Verduurzaming RAW, gaf een update over de vertaling van deze ontwikkelingen in de RAW-systematiek. Als de uitkomst van het lopende wetgevingstraject duidelijk is, zullen milieuprestatie-eisen ook landen in RAW. Hoewel het de laatste sessie van de dag was zat deze goed vol en werden veel vragen gesteld door de deelnemers, die een mooie mix vormden uit allerlei hoeken van de sector. Dat toont wel aan dat dit onderwerp leeft.

Volg deze themapagina om op de hoogte te blijven van alle ontwikkelingen rondom de verduurzaming van RAW.

Deze zes sessies laten zien hoe CROW samen met opdrachtgevers, marktpartijen en kennispartners werkt aan de praktische toepassing van circulariteit. Met richtlijnen, kwaliteitscriteria, contractbepalingen en kennisdeling worden duurzaamheidsambities vertaald naar heldere en toepasbare afspraken voor ontwerp, aanbesteding en uitvoering.